De visie van Mary Jacobsen

In haar boek ‘The Gifted Adult’ van Mary-Elaine Jacobsen introduceert zij de term ‘Everyday Genius’ en koppelt dit aan het verhaal van het Lelijke Eendje om het proces te beschrijven waarin een Xi-er wel kan doen of hij een eendje is, maar dan helaas lelijk blijkt te worden gevonden. Door de ontmoeting van het lelijke eendje met de zwanen, vindt eerst de herkenning plaats en daarna de erkenning door het eendje zelf en door zijn omgeving dat hij een mooie zwaan is. Waarin zijn zwaan en eend zo verschillend? We gebruiken hier verder de term Xi-er.

Xi-ers zijn anders

Xi-ers zijn op drie fundamentele manieren anders:
Ze verschillen kwantitatief, kwalitatief en motivationeel. Jacobsen verbindt daaraan de begrippen Intensity, Complexity, Drive, hier vertaald met Intensiteit, Complexiteit en Gedrevenheid. Zo zitten Xi-ers nu eenmaal in elkaar, op zich verder geen verdienste, maar het is ook niet handig om te doen alsof het niet zo is.
Deze bijzondere karakteristieken kunnen een enorm gedoe opleveren, maar ook een bron zijn voor excellente expressie. Ze zijn geen reden voor arrogantie. De kunst is om voor elkaar te krijgen dat de karakteristieken in je voordeel in plaats van in je nadeel werken.

Intensiteit

Xi-ers zijn kwantitatief anders:
alle knoppen staan op 10. Ze ervaren de wereld heftiger en reageren navenant: extra ontvankelijkheid. Hun zintuigen nemen meer nuances waar, maar raken ook makkelijker overbelast. Ze kunnen zich ongewoon sterk concentreren, hebben een sterk empathisch vermogen en een onuitputtelijke energie om te ondernemen. Ze hebben een diep en uitbundig gevoel voor humor en relativering.

Als ze niet in hun kracht zijn vervormen die kwaliteiten in een extreme actieve of passieve vorm: depressief, workaholic, betweter, genadeloos debater, cynicus, martelaar, ijsberg, ongericht projectiel, om er een paar te noemen.

Complexiteit

Xi-ers zijn kwalitatief anders:
ze kunnen razendsnel of simultaan informatie uit zeer verschillende domeinen opnemen, analyseren en integreren. Dat is een zeer bepalende eigenschap, die leidt tot meervoudige interesses, een scherp zelfbesef, bijzondere intuïtie, een enorm geheugen voor van alles en nog wat, en tot oorspronkelijke en complexe gedachtengangen.

Als de complexiteit niet in balans is, ontstaan wederom extreme effecten: monomanie of van alles te weinig, zelfhaat, angst voor het irrationele of een vlucht in bijgeloof, tunnelvisie, manipulatie, triviale feiten productie, chaos zonder inhoud, analyse zonder conclusie.

Gedrevenheid

Xi-ers zijn ongewoon gedreven:
ze zijn structureel nieuwsgierig, leggen de lat hoog, zijn zelf startend, onafhankelijk en volhardend. Ze ervaren een innerlijke drijvende kracht, ook al weten ze zelf bij het begin niet waar naar toe. Dat maakt ze natuurlijke innovators en visionairs, idealisten, sterke presteerders, flexibel en behendig om hun doel te bereiken.

Ook daarin is het de kunst het juiste midden te vinden. Anders treedt stagnatie op via faalangst of ultiem perfectionisme. Of wordt het goede begin nooit afgemaakt. Of wordt het wiel opnieuw uitgevonden. Sommigen laten zich duwen om zich maar te kunnen verzetten. Anderen weten met hun eindeloos gedram iedereen te demotiveren.

naar boven