Liever aanpassen?

Xi-ers leren zichzelf al vroeg een manier om met hun kennelijk andersoortige omgeving te verkeren. Het zijn emotionele keuzes om meer of minder op te vallen. Velen concluderen al dan niet bewust dat ze beter niet als 'hoogintelligent', laat staan als 'hoogbegaafd' te boek kunnen staan.

Zo komt een minderheid als vanzelf tot grote prestaties, verscheidenen kiezen voor onopvallendheid, en een derde groep vervreemdt sterk en komt tot nadrukkelijk slechte resultaten.

Toch geldt ook hier dat het bloed kruipt, waar het niet gaan kan.

Als zich veranderingen voordoen in de werk- of privé-situatie, of als de levensfase onrustig maakt, kunnen oude keuzes onder druk komen te staan en kan de ruimte worden gevonden om de eigen kwaliteiten onder ogen te zien en te gaan gebruiken.

Een kans om te veranderen

Een voorfase in de herkenning vanuit de werksituatie kan zijn:

• Er vindt eerst een escalatie of uitbarsting plaats, waardoor het onvermijdelijk is dat er iets moet veranderen
• De werkgever of klant wil flinke veranderingen in de organisatie of in een project doorvoeren en stelt indringende vragen over geschiktheid en voorkeuren van een Xi-er.

Geconfronteerd met de vraag: 'hoe nu verder?' komt één van de partijen in beweging.
Meestal gaat de medewerker zelf op zoek en besluit bijvoorbeeld de signalen rond de eigen ongewoon intelligente kinderen, familieleden of goede vrienden met zichzelf in verband te brengen. Nieuwsgierigheid en onvrede bij de gedachte om 'nog jaren zo door te moeten gaan' geven de impuls om in actie te komen en er meer over te willen weten. Dat gaat gepaard met sterke gevoelens van onzekerheid:

'Stel dat het allemaal aan iets anders ligt.'
'Ik wil niet dat ze dit op mijn werk te weten komen.'
'Mijn partner vindt het logisch, maar ik weet het nog niet zo net.'

Een toenemend aantal werkgevers legt de verbinding tussen gedrag en mogelijke extra intelligentie en faciliteert de medewerker om dat voor zichzelf verder te gaan onderzoeken. Ook komt er meer kennis over het onderwerp bij Arbo-diensten en bedrijfsartsen, waardoor ze in voorkomende gevallen bij uitval van werknemers een mogelijke oorzaak van de problemen onderkennen en doorverwijzen voor nader onderzoek.