Mindset: hoe bepaalde complimenten averechts uitwerken.

Hoe reageer je als mensen je gelukkig prijzen vanwege je extra intelligentie en het gemak waarmee je alles voor elkaar krijgt?
In welke mate trek je je gemaakte vergissingen persoonlijk aan?
Denk je dat je intelligentie - dus ook je extra intelligentie - min of meer onveranderlijk is, of denk je dat je door gerichte inspanning deze intelligentie kan veranderen?

Carol S. Dweck bestudeert al ruim twintig jaar hoe een basale opvatting over jezelf het verschil kan maken tussen persoonlijke stagnatie en expressie.

Zij maakt onderscheid tussen een z.g. Fixed Mindset en een Growth Mindset.
Mindset kan je vertalen met Geesteshouding of Denkkader. Om pragmatische redenen laat ik het begrip onvertaald en gebruik de termen Vastgezette Mindset en Groei Mindset.

In de onderstaande tabel heb ik een aantal karakteristieke verschillen tussen de twee Mindsets uitgewerkt.
De volledige tabel, opgenomen in een artikel van 5 pagina's over Mindset en de invloed ervan op het proces van expressie kan je als pdf-bestand (170Kb) op deze plek downloaden.

Intelligentie is een basiseigenschap die niet veel kan veranderen.

Ongeacht je mate van intelligentie, kan je die altijd nog behoorlijk veranderen.

Succes gaat over bewijzen dat je slim of getalenteerd bent.

Succes gaat over je grenzen verleggen om iets nieuws te leren.

Een mislukking grijpt in op je gevoel voor eigenwaarde. Om die te herstellen geef je liever anderen of het systeem de schuld.

Een mislukking is een uitnodiging om het op een andere manier opnieuw te proberen. Het gaat niet over schuld.

Mijn IQ-test meet hoe slim ik ben.

Mijn IQ-test is een momentopname van een bepaalde vaardigheid.

Als je slim bent, hoef je je niet in te spannen om resultaat te bereiken.

Door je in te spannen transformeer je je vaardigheid en je persoonlijkheid.

Straks lukt het me niet, terwijl ik er mijn uiterste best voor heb gedaan: dan kan ik er maar beter niet aan beginnen.

Span je het meest in voor wat je het meest dierbaar is.

Leraren zijn rechters.

Leraren zijn bondgenoten en gidsen.

Als ik teleurgesteld word, kom ik tot stilstand.

Als ik teleurgesteld word, raak ik extra vastbesloten om door te gaan.

naar boven

Is het erg om je te moeten inspannen?

Zolang alles gemakkelijk gaat, is er weinig verschil qua resultaten tussen mensen met een Vastgezette dan wel Groei Mindset. Maar als de taak moeilijker wordt en extra inspanning vraagt, blijken mensen met een Vastgezette Mindset al snel af te haken, terwijl die met een Groei Mindset steeds enthousiaster en meer vastberaden doorgaan.

Daar komt de intrigerende bevinding van Carol Dweck bij, dat je bij iemand een Vastgezette Mindset kan activeren door hem/haar te prijzen vanwege zijn/haar bijzondere intelligentie.

Het iemand prijzen voor de geleverde inspanning activeert de Groei Mindset.

Xi-ers worden juist vaak geprezen voor hun intelligentie: op school, thuis of elders. Dat roept dus een Vastgezette Mindset op.
Via een IQ-test Hoogbegaafd te zijn verklaard, telt voor sommigen als een diploma en onherroepelijke opdracht om heel slim te zijn en daarnaar te leven.
Hebben kenmerken als faalangst of te weinig doorzettingsvermogen te maken met een 'er in geprezen' Vastgezette Mindset?

Expressie en de Groei Mindset

In de vervolgpagina's van dit gedeelte over expressie, waarin via de verschillende paden van het labyrint de verschillende stappen bij de expressie van excellentie beschreven worden, blijkt duidelijk hoezeer de Groei Mindset een positieve invloedsfactor bij dit proces is.

Tegelijk bieden de aspecten van de Vastgezette Mindset aandachtspunten waar het proces van expressie 'ongemerkt' zou kunnen stagneren.

Voor de één is het Mindset model confronterender dan voor een ander. In het eerdergenoemde artikel geef ik daar een mogelijke verklaring voor.

In ieder geval is het Mindset model voor alle Xi-ers relevant om zich rekenschap te geven van het blokkerende effect van prijzen of geprezen worden vanwege een bijzondere intelligentie in plaats van voor een geleverde inspanning.

naar boven