Niet erkende hoogbegaafdheid bij vrouwen

Op 22 november 2005 organiseerden wij een workshop met Linda Silverman van het Gifted Development Center in Denver (VS) toen zij in Nederland was.
Thema van de middag was:
‘Ik ben niet hoogbegaafd, ik ben gewoon vlijtig: niet erkende hoogbegaafdheid bij vrouwen’.
Het thema artikel is in de oorspronkelijke versie (Amerikaans) en in de Nederlandse vertaling bij vakliteratuur te downloaden.

"Vrouwen minder intelligent dan mannen"

In haar artikel legt Silverman allereerst uit hoezeer door de eeuwen heen de overtuiging heeft bestaan dat vrouwen van nature minder intelligent zijn dan mannen, dus dat hoogbegaafdheid bij vrouwen eigenlijk niet voorkomt, waarbij de enkele uitzonderingen de regel bevestigen. Anders gezegd werd Marie Curie, winnares van twee Nobelprijzen, als standaard voor hoogbegaafdheid bij vrouwen beschouwd, en wie niet dat niveau haalde, behoefde verder geen aandacht, stimulans of promotie.

"Geen prestaties van voldoende niveau"

Daarnaast is de gangbare opvatting over hoogbegaafdheid dat er alleen sprake van is bij gemeten intelligentie plus aantoonbare prestaties van voldoende niveau:
Het is nog niet zo lang zo, en ook nu niet in alle landen, dat vrouwen openbare functies mogen bekleden, terwijl kinderen baren en zorgtaken niet meetellen voor ‘prestaties van voldoende niveau’.
Dat levert dus historisch gezien weinig hoogbegaafde vrouwen op en even zo weinig realistische rolmodellen.

naar boven

Hoogbegaafdheid als asynchrone ontwikkeling

De benauwende koppeling van hoogbegaafdheid aan prestatie en succes en onze voorkeur voor de persoonlijke herkenning van de eigen extra intelligentie is op de pagina Xi of Hoogbegaafd al aan de orde geweest. In haar artikel herdefinieert Silverman hoogbegaafdheid vanuit het perspectief van de innerlijke beleving van de hoogbegaafde mens, in plaats vanuit het uiterlijke domein van potentiële uitmuntende prestaties.
Zij noemt het ‘een asynchrone ontwikkeling, waarin hogere cognitieve vaardigheden en verhoogde intensiteit samengaan en innerlijke ervaringen en bewustzijn creëren die kwalitatief afwijken van de norm.....’

Dynastiek bepaalde overtuigingen

Met zo’n definitie is er geen reden om anders tegen hoogbegaafde (of Xi) vrouwen aan te kijken dan tegen dito mannen. Maar oude overtuigingen slijten langzaam: achter veel vrouwen staat een lange dynastie van moeders en grootmoeders, die zijn opgegroeid in de overtuiging dat hoogbegaafdheid bij hen niet van toepassing kon zijn.
Nog steeds wordt bij een hoogbegaafd kind het eerst naar de vader als mogelijke ‘oorzaak’ gekeken, ook door de moeders. Of zijn dochters solidair met hun moeders en gaan liever voor onopvallendheid, dan voor ‘onvrouwelijkheid’.

Uit de kast?

Het is belangrijk dat ook vrouwen met hun Xi uit de kast komen. De blokkering of vervorming van je intense mogelijkheden tot expressie keert zich op termijn tegen je. En dat is voor Xi-ers een intense ervaring, die je niemand toewenst.