De dominante patriarchie

In oktober 2005 hield ik (Willem Kuipers) op de jaarlijkse conferentie van The Labyrinth Society een voordracht over mannelijke energie en het labyrint. Eén van mijn bevindingen was hoezeer het denken over mannelijk en vrouwelijk wordt getekend door het gangbare patriarchale waardensysteem. Niet alleen vrouwen, maar ook veel mannen worden daardoor belemmerd in hun ontwikkeling en expressie. Voor de goede orde: mannelijke en vrouwelijke kwaliteiten zijn niet voorbehouden aan respectievelijk mannen en vrouwen. Ieder mens kiest zijn/haar eigen mix.

In het patriarchale waardensysteem worden eigenschappen als Rationaliteit, Onvoorwaardelijke zelfcontrole, Niet tonen van emoties, Status, Winnen, als superieur beschouwd (en als typisch mannelijk). Het feit dat veel Xi-ers een hoge mate van extra ontvankelijkheid (Xo) hebben, dus intense emoties ervaren èn tonen, en een hoge sensitiviteit of een meeslepende verbeeldingskracht hebben, is vanuit patriarchaal oogpunt geen aanbeveling voor uitmuntendheid en maatschappelijk succes.
De afkeer is wederzijds: allerlei Xi-ers komen niet tot uitmuntendheid omdat ze zich niet aan de patriarchale context willen, of eigenlijk kunnen aanpassen. Ze nemen hun mannelijke kracht niet in gebruik, omdat ze vrezen dan ook gewelddadig en gevoelloos te worden en van zichzelf te vervreemden. Maar zonder kracht kom je niet ver.

‘Echte Mannen’

Natuurlijk bestaan er mannen, die genieten van de rol van de Macho, de Cowboy die altijd wint, vrouwen om zijn vinger windt en voortgaat op zijn Heldenpad.
Of neem de mannen die de onverstoorbare Leider met grote kracht neerzetten: fusies, massa-ontslagen, politiek riskant spel, het gevecht met de concurrentie, ze blijven de zakelijke baas en genieten van hun macht en uitstraling.

Maar er zijn ook mannen die geen zin hebben om Macho of Koelbloedige Leider te zijn. Ze willen vrienden zijn met hun levenspartner, niet de overheerser. Ze willen respectvol en empathisch in hun professie staan, niet vanuit aggressie of status.
In TV-reclames zie je dan een goedbedoelende vader de sukkel in het huishouden zijn. Dat kan weliswaar de consequentie zijn, maar is feitelijk een patriarchaal sjabloon.
Het doet geen recht aan de intentie en potentiële kracht van een man die streeft naar evenwichtigheid tussen mannelijke en vrouwelijke aspecten. Er zijn dezer dagen echter niet zoveel rolmodellen voor handen om de kunst van af te kijken.

naar boven

Vorst Krijger Magiër Liefdevolle

In hun boek ‘King Warrior Magician Lover, rediscovering the archetypes of the mature masculine’ (‘Vorst Krijger Magiër Liefdevolle, de herontdekking van de archetypen van de volwassen man’) hebben Robert Moore en Douglas Gillette al in 1990 een aantrekkelijke structuur beschreven waarin ze herdefiniëren wat de essentie is van een krachtige gebalanceerde mannelijke persoonlijkheid. Ze maken onderscheid tussen Jongens Psychologie en Mannen Psychologie en benoemen de bijbehorende archetypische patronen en hun vervormingen. In hun visie is Patriarchie een uiting van de onvolwassen Man, hetzij de Jongen, hetzij één van de vervormingen (schaduwvormen) van de Man of Jongen. Patriarchie is gebaseerd op angst, de angst van de Jongen voor Vrouwen en volwassen Mannen.

Het boek biedt aanknopingspunten voor het (her-)vinden van je eigen mannelijke kracht en expressie, zonder dat je bang hoeft te zijn dat die expressie ten koste van een ander plaats moet vinden: Een rechtvaardige en intensief levende Vorst, een gedreven Krijger die zelfstartend is, een ethische Magiër die geniet van complexiteit, en een sensitieve Liefdevolle, die zijn passies leeft, zonder er door geleefd te worden. Het laat de valkuilen zien op het pad naar excellentie via de Schaduwvormen en de Jongensarchetypen en maakt begrijpelijk waarom je als Xi-er daar in terecht kan komen.

Die aantrekkelijke mannelijke Xi-er

Naar aanleiding van de workshop met Linda Silverman in november 2005 heb ik een artikel geschreven: ‘De aantrekkelijke kant van Mannelijke Hoogbegaafdheid, het criterium van prestatie en succes voorbij.’ Daarin ga ik in 6 bladzijden dieper in op het bovenstaande. Het is in de Reader ‘Hoogbegaafd-en-werk 2006’ opgenomen en is ook als pdf-file bij ‘overige publicaties’ te downloaden.