Prestatie-eis of persoonlijke herkenning?
Op de bladzijde 'Xi of hoogbegaafd?' is uiteengezet dat het een paradigmatische keuze is of hoogbegaafdheid alleen via het extern meten van prestaties kan worden vastgesteld, of dat een individu zich afdoende in de specifieke persoonskenmerken kan herkennen om zeker te weten dat hij/zij 'hoogbegaafd' is.
Wij kiezen nadrukkelijk voor de laatste optie en gebruiken het begrip Xi, dat consequent vanuit dergelijke specifieke persoonskenmerken is gedefinieerd, zonder die extra poortwachter van door anderen goed te keuren prestaties.
Een nieuwe definitie van hoogbegaafdheid
In 2007 hebben twintig experts op het gebied van hoogbegaafdheid – waaronder Willem Kuipers – via vijf z.g. Delphi-ronden aanzienlijke consensus bereikt over een nieuwe kenschets van hoogbegaafdheid. Daarbij is gezocht naar verwoording van de specifieke persoonskenmerken, om te komen tot een 'heldere, beeldende en positieve kenschets', in de vorm van een model en een tekst:
Een hoogbegaafde is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.
Symposium en boek
November 2007 werd de nieuwe definitie tijdens een symposium toegelicht. Van het Delphi-onderzoek en dat symposium is een verslag gemaakt: het boek 'Hoogbegaafd. Dat zie je zó!'.
Op het symposium gaf Willem Kuipers een presentatie over 'prestatie-eis versus scheppingsgerichtheid'. Deze presentatie is als hoofdstuk 6 in het boek opgenomen.
Een grote stap vooruit
Boek en definitie zijn een grote stap vooruit in het denken over hoogbegaafdheid in Nederland. Het is winst dat woorden als intens, autonoom, emotioneel en sensitief nu expliciet aan het begrip hoogbegaafdheid zijn gekoppeld.
In die zin is er nu een formele kenschets waarin de omschrijving van hoogbegaafdheid dichter bij Xi en Xidentiteit komt. De in het boek opgenomen 'stories', korte levensschetsen van negen volwassen hoogbegaafden, door hen zelf voorgedragen tijdens het symposium, bevestigen de juistheid van deze nieuwe benadering.
Mag je de definitie omdraaien?
Waar het boek geen duidelijke uitspraak over doet, is of je de definitie ook om mag draaien: als je je wezenlijk in de definitie herkent, ben je dus hoogbegaafd, mag je je zo noemen en zo genoemd worden.
Wat de redacteur Maud Kooijman betreft is dat zo. Wat ons betreft is dat uiteraard ook zo. Het is zeker dat niet alle experts van het Delphi onderzoek het daarmee eens zijn.
Het zou interessant zijn om her en der die hamvraag expliciet te stellen om (de ontwikkeling van) het draagvlak voor deze omdraaiing te meten.
|
