Wat is Xo?

Extra Ontvankelijkheid is van grote invloed op extra intelligente mensen.
Het is een aangeboren extra gevoeligheid van (delen van) het zenuwstelsel, waardoor zintuiglijke indrukken vaker, heftiger en langer effect hebben op de persoon.
Dat leidt tot een buitengewoon intense beleving van de werkelijkheid en een dito reactie daarop.

De Pool Dabrowski onderscheidde vijf gebieden van Extra Ontvankelijkheid (door ons afgekort tot Xo) met hun karakteristieke aspecten:

Psychomotorische Xo - een overmaat aan energie: behoefte aan veel beweging en sport, rusteloos, impulsieve acties, snel pratend, competitief, moeite met ontspannen.

Zintuiglijke Xo - genot via zintuiglijke prikkels en schoonheid: alle zintuigen staan op scherp, dus intens genieten of intense afkeer, gevoelig voor sterkere prikkels zoals fel licht, hard geluid, intense geuren, ruwe kleding of kledingmerkjes. Wordt geraakt door schoonheid. Heeft belang bij verkrijgen van positieve aandacht.

Xo van de Verbeelding - sterke verbeeldingskracht: creatief, innovatief, veel fantasie, groot gevoel voor humor, bijzondere dromer, beelddenker, vermengt soms werkelijkheid en fantasie.
 

naar boven

Intellectuele Xo - leren en probleem oplossen: de reguliere associatie met hoogbegaafdheid, nieuwsgierig, goed in theorievorming, analyse en synthese, verzamelt kennis, is vaak bezig met morele vragen.

Emotionele Xo - intense gevoelens: complexe emoties, stemming kan extreem variëren, diepe verbinding met mensen, dieren, voorwerpen, soms gehinderd door angsten, bewust van relaties en eigen rol, scherp rechtvaardigheidsgevoel.

Xo en Xi

Xi-ers hebben per definitie een hoge mate van Intellectuele Xo.
Dabrowski merkte al op dat begaafde mensen doorgaans op meer gebieden relatief extra ontvankelijk zijn. Bewustzijn op dit onderwerp helpt Xi-ers beter begrijpen waarom ze vaak als afwijkend worden gezien. Daarnaast biedt Dabrowski's theorie over persoonlijke groei vanuit extra ontvankelijkheid en innerlijk conflict een perspectief om de eigen betekenis in de wereld te vinden en om het gevoel van 'er niet bij horen' te overstijgen.

Extra Ontvankelijkheid is onze vertaling van het Engelse 'overexcitability', in het Nederlands vaak vertaald als 'overprikkelbaarheid'.

In 2006 is het boek "Mellow Out," They Say. If I Only Could van Michael Piechowski verschenen, de man die in de 70-er jaren met Dabrowski samenwerkte.